چاپ
تاریخ سینما؛ دیوانه ها پرواز می کنند

30نماایران: رامین کیانفر - «دیوانه ای از قفس پرید» دنیایی را در آسایشگاه محدود می سازد که مخاطب درگیر روزمرگی آن می شود به طوریکه بیرون از آن را برای شخصیت هایی که می سازد را خطرناک می بیند و امیدی باید پیدا کرد تا این فضا امن تر شود اما وجود پرستار راجد این به هم ریختگی را تشدید می کند و مک مورفی به عنوان یک آنارشیسم فعال در این فضا ماموریت های بسیاری دارد.

«پرنده ای از آشیانه ی فاخته پرید» یا همان «دیوانه ای از قفس پرید» به کارگردانی میلوش فورمن محصول ۱۹۷۵ آمریکاست. فیلم، داستان مردی سی و هشت ساله به نام «راندل پاتریک مک مورفی» را روایت می کند که به خاطر نجات دختری از دست اراذل و اوباش، با شهادت دروغ همان اراذل و اوباش به زندان می افتد. او که بی گناه است این ظلم آشکار را برنمی تابد و به جرم ضرب و جرح نگهبانان به عنوان بیماری روانی به آسایشگاه روانی منتقل می شود. ورود او به این آسایشگاه نقطه ی آغاز فیلم است و سوالی که مسئول آسایشگاه از او می کند که آیا واقعا روانی است! این سوال به عنوان اولین دغدغه اصلی مخاطب تبدیل به چالشی می شود که باید تا انتهای فیلم در پی آن باشد و در مقابل جذابیت های بازی جک نیکلسون اگر با داستانی پرکشش هم مواجه باشیم، قطعا از وجود سینما در آن اثر لدت خواهیم برد.

بازیگری که هم می توان دوسش داشت و هم در جاهایی با استفاده از نگاه عمیقی که دارد چنان ترسید که دیگر نیازی به ادای دیالوگ عصیان گر نباشد، چنین پتانسیلی که در جک نیکلسون است بسیار در نقش تنیده می شود و در این موقعیت ها ما با فیلمی مواجه خواهیم بود که مخاطب باید روزنه ای برای ورود به شخصیت پیدا کند و نقاب روانی بودنی که مک مورفی زده است را در لابه لای خود شخصیت ناهمگون پیدا کرد.

Image result for One Flew Over the Cuckoo's Nest

«دیوانه ای از قفس پرید» دنیایی را در آسایشگاه محدود می سازد که مخاطب درگیر روزمرگی آن می شود به طوریکه بیرون از آن را برای شخصیت هایی که می سازد را خطرناک می بیند و امیدی باید پیدا کرد تا این فضا امن تر شود اما وجود پرستار راجت این به هم ریختگی را تشدید می کند و مک مورفی به عنوان یک آنارشیسم فعال در این فضا ماموریت های بسیاری دارد که از الگویی می آید که جرمش شده و برای آن دارد تنبیه می شود و آنهم نجات افراد بیگناه در برابر ظلمی است که بر آنها وارد می شود.

فیلم علی رغم اینکه در یک لوکیشن می گذرد اما آنقدر داستان ظرفیت جذاب و بامزه ای برای ادامه دارد که از آن ضرباهنگ نمی افتد و روایت خود را بدون لکنت ادامه می دهد و این راحتی جلو رفتن داستان به شخصیت پردازی آدمها برمی گردد که هر کدام از آنها را دارای هویت می کند و حتی مکان آسایشگاه به عنوان هسته اصلی روایت به خوبی شناسایی می شود و فیلمساز هم در این فضا با نماهایی که گرفته است به بیننده این حبس بودن را القا می کند و زمانی که آدمها برای هوا خوری بیرون می آیند، نما باز می شود و آن حس حبس بودن از بین می رود، کارگردانی در عین حال که دیده نمی شود اما به اندازه میزانسن می دهد.

مک مورفی در سینمای جهان جزو نقش های ماندگار است که مخاطب را مجذوب خود می کند و در مقابل پرستار راجت با عقاید و شیوه مدیریت و رفتاری از او کارکتری دو پهلو می سازد به طوریکه حفظ راکورد او حتی در سخت ترین موقعیت یعنی خودکشی یکی از بیماران به اندازه ای است که مخاطب را عصبی می کند و با شناختی که از مک مورفی دارد توقع یک ری اکشن عصیان گر می دهد و این توقع از شخصیت پردازی ای می آید که میلوش فورمن به خوبی از پس آن برآمده است.

Image result for One Flew Over the Cuckoo's Nest

فیلم پر از نشانه هایی که نتیجه می دهد، نمونه اش عکسی است که مک مورفی در جلسه اول با رئیس آسایشگاه می بیند که او صید ماهی ۳۲ پوندی انجام داده و به آن می نازند اما مک مورفی در اقدامی همه بیماران را به صید می برد و می توانند آن ماهی بزرگ را صید کنند و کوچک شمردن دکترهای تیمارستان که وقتی رئیس آن در حال خواندن جرایم احمقانه مک مورفی است، او اضافه می کند که آدامس جویدن سر کلاس را فراموش کرده است و یا جدی گرفتن شخصیت سرخ پوست از سوی مک مورفی که کل تیمارستان او را کر و لال می دانستند، در حالی که مک مورفی از او در بسیاری از جاها به عنوان یک حصول اطمینان از حضورش می پندارد.

«دیوانه ای از قفس پرید» نمونه و مرجع درستی از یک اقتباس است که سینما در این عصر به آن بسیار نیاز دارد و حتی سینمای آمریکا در نظام استدیویی که این روزها نیاز تحول آن بسیار حس می شود و با اینکه مدتی است این سینما به شیوه غیرکلاسیک جلو می رود اما این سینما همواره برای مخاطب حرف تازه محسوب می شود.

«دیوانه ای از قفس پرید» از موفق ترین و مهم ترین فیلم تاریخ سینماست که توانست در چهل و هشتمین مراسم اسکار به جوایز اصلی بهترین فیلم،کارگردانی،بازیگر نقش اول زن و مرد و فیلمنامه اقتباسی دست پیدا کند و همچنان تاریخ سینما به او احترام می گذارد.

رامین کیانفر – ۳۰نماایران

Image result for One Flew Over the Cuckoo's Nest

سکانسی دیدنی از فیلم :

کلمات کلیدی :

اگر این مطلب را مفید ارزیابی کردید لطفاً به اشتراک بگذارید :